Il-gvern fi sforz ġdid biex lil The Shift jirrovinaha bl-appelli FOI

You can read the article in English here

Il-gvern għadu kemm vara kampanja kkoordinata biex lil The Shift jirrovinaha finanzjarjament. Dan qed jagħmlu billi għat-tieni darba qed jiftaħ kawżi ta’ appell li jisfidaw id-deċiżjonijiet tal-Kummissarju għad-Data Protection kif ukoll tat-Tribunal tal-Appell favur it-trasparenza u l-kontabilità.

The Shift għadha qed tiġġieled 40 entità tal-gvern: dawn qed jisfidaw id-deċiżjoni tal-Kummissarju li għandha tingħata l-informazzjoni ‘Freedom of Information’ li talbet The Shift. Anna Mallia, iċ-Chairman tat-Tribunal, tnax minn dawn il-każijiet diġà ddeċidiethom favur il-Kummissarju u The Shift. Fid-deċiżjoni tagħha Mallia qalet li dawn l-entitajiet kollha huma ffinanzjati minn flejjes pubbliċi, u għalhekk min iħallas it-taxxa għandu dritt ikun jaf flusu kif qed jintefqu.

B’dan kollu, kull entità tal-gvern, din id-deċiżjoni qed tappellaha għat-tieni darba, u issa fil-qorti. B’hekk din il-kamra tal-aħbarijiet se jkollha bżonn eluf kbar ta’ Ewro biex id-dritt tagħha li jkollha aċċess għall-informazzjoni fl-interess pubbliku, tiddefendih.

Għaddiet sena minn mindu l-Kummissarju ddeċieda favur The Shift. B’dan kollu biex jiġġieldu lil ġurnalista waħda, il-gvern qabbad xejn inqas minn 40 avukat. (Talba Freedom of Information trid issir minn individwu wieħed, u għalhekk it-talbiet ta’ The Shift għamlithom kollha l-Editur Maniġerjali tagħha Caroline Muscat).

“Aħna qed niġġieldu kull każ fit-Tribunal tal-Appell, imma issa kull każ li nirbħu, il-gvern qed jappellah għat-tieni darba. Qed jidhru l-qorti kull darba u jirrepetu l-istess argumenti li diġà ċaħadhom kemm il-Kummissarju tad-Data Protection kif ukoll it-Tribunal tal-Appell”. Din hija ħela immensa tal-fondi pubbliċi biex ma tingħatax l-informazzjoni li xorta għandha tingħata għax tinvolvi l-infiq tal-fondi pubbliċi”, qalet Muscat.

Muscat żiedet li l-Prim Ministru Robert Abela qed jiftaħar li se jgħaddi liġi kontra is-SLAPP – kawżi kontra l-ġurnalisti biex jirrovinawhom finanzjarjament. Imma l-gvern innifsu din it-tip ta’ kawża qed jagħmilha hu stess kontra sit tal-aħbarijiet investigattiv. Muscat żiedet tgħid: “Il-gvern, dan qed jagħmlu biex jgħajjina, u biex jaħlilna r-riżorsi tagħna: b’hekk xogħolna ma nkunux nistgħu nkomplu nagħmluh fl-interess pubbliku. Huwa evidenti li meta Robert Abela jgħid li jissapportja l-media ħielsa, għandu f’rasu dik il-media biss li tgħid affarijiet li jaqbel magħhom hu.”

Din il-ġlieda ilha sejra minn Diċembru tal-2020, meta The Shift kienet għamlet serje ta’ talbiet Freedom of Information biex tara kuntratti u/jew ħlasijiet, inklużi direct orders, li għamlu diversi entitajiet tal-gvern jew ministeri sa mill-2013: dawn kienu jinvolvu lil Saviour Balzan, wieħed mis-sidien ta’ Media Today, jew xi waħda mill-kumpanniji privati tiegħu.

It-talbiet huma kkonċentrati fuq l-użu tal-fondi pubbliċi u l-interess pubbliku għat-trasparenza fix-xogħol li tagħmel il-media indipendenti flimkien mal-gvern. Skont il-kuntratti li diġà nkixfu, Saviour Balzan lil diversi ministri kien qed jagħtihom parir kif iġibu ruħhom mal-media fil-każ tal-iskandli u l-proġetti kontroversjali, u dan, mhux biss waqt li fl-istess ħin kien l-editur u jikteb l-artikli fil-gazzetti tiegħu, imma kien jippreżenta wkoll kemm-il programm fuq it-TV tal-PBS, iffinanzjati mill-fondi pubbliċi.

Il-gvern qabbad lil iktar minn 40 avukat, fosthom Charlon Gouder (position of trust), u Joe Gerada (imsemmi fil-każ tal-Acapulco): dawn qalu li l-mistoqsijiet tagħna jammontaw għall-fastidju lill-uffiċjali pubbliċi, u lill-qorti talbuha twaqqaf lil The Shift. Biex din l-informazzjoni ma toħroġx, il-gvern qed juża l-fondi pubbliċi, imma biex tiddefendi ruħha The Shift, in-nefqa ta’ eluf kbar ta’ Ewro fi spejjeż legali u tal-qorti, għaliha huma sempliċement immensi.

L-aħħar ċans li għandu l-gvern biex ikompli jisfida u ma jagħtix din l-informazzjoni, huwa fil-qorti tal-appell. Il-każ tat-talba FOI, il-gvern diġà tilfu darbtejn, darba quddiem il-Kummissarju tad-Data Protection u darb’oħra quddiem it-Tribunal tal-Appell: huwa verament rari li każ bħal dan jispiċċa l-qorti. The Shift qed tiffaċċja l-possibbiltà li tiġri din il-ħaġa f’kull wieħed mill-40 każ li qed jiddeċiedi t-Tribunal dwaru bħalissa.

Permezz tal-avukati tagħha Charlon Gouder u Marc Sant, il-Wasteserv oġġezzjonat għad-deċiżjoni taċ-Chairman tat-Tribunal li jirratifika l-ordni tal-Kummissarju biex ikun hemm trasparenza sħiħa dwar l-eluf ta’ Ewro ħlasijiet mill-fondi pubbliċi li saru lil Saviour Balzan u l-kumpanniji tiegħu. Dan huwa l-ewwel appell mid-deċiżjoni tat-Tribunal u aktarx isiru serje sħiħa minnhom preċiż bħalu.

Ironikament, kemm Gouder kif ukoll Sant diġà jitħallsu mill-gvern minħabba serje ta’ ħatriet politiċi, u issa l-gvern se jkompli jħallasil l-ispejjez legali tagħhom.

The Shift ikkonsultat espert legali. Dan qal: “Din hija deċiżjoni li tinsisti għal iktar trasparenza u kontabilità min-naħa tal-awtoritajiet pubbliċi. Il-pass li deċiżjoni bħal din tinjoraha mhux darba, imma darbtejn, hija xi ħaġa li tmur lil hemm ħafna mill-implikazzjonijiet legali u demokratiċi tagħha. Dawn huma kawżi inutli imma li jiswew ħafna flus, u lil The Shift se jġegħluha tħallas eluf ta’ Ewro fi spejjeż tal-qorti. U se jkollha taħseb ukoll għall-iktar spejjeż jekk l-appelli jiġu kontriha. Hija ħaġa ovvja li l-gvern iddejjaq bil-ġurnaliżmu investigattiv ta’ kwalità li qed tagħmel The Shift u jrid iqiegħdha daharha mal-ħajt biex ma tkunx tista’ tkompli sejra hekk.”

“Waqt li biex jirribatti dawn l-isfidi legali l-gvern juża l-fondi pubbliċi b’mod abbużiv, jaf sew li organizzazzjoni żgħira tal-media ma jkollhiex ir-riżorsi biex tikkuntestahom għax id-dħul tagħha jiddependi mill-crowdfunding.”

The Shift hija l-uniku organizzazzjoni lokali tal-aħbarijiet li biex tiżgura l-indipendenza tagħha, reklami ma taċċettax, la mill-gvern jew minn xi aġenzija tiegħu u lanqas minn xi partit politiku. Kull sena, din il-kamra tal-aħbarijiet rendikont ta’ kemm daħħlet u kemm nefqet tippubblikah, biex ikun jista’ jarah kulħadd.

The Shift qed tappella lill-pubbliku biex jgħinha f’xogħolha: bis-saħħa ta’ kampanja ta’ crowdfunding trid tiġbor il-finanzi li se jkollha bżonn biex tirribatti din l-isfida, u d-dritt li għandu l-pubbliku li jkun infurmat, tiddefendih.